Push – Pull czyli ciągnij i pachaj

Jeszcze przed wynalezieniem i wprowadzeniem do ruch składów zespolonych zarówno elektrycznych jak i spalinowych kolej borykała się z problem zmiany czoła pociągu, bądź oblotem składu na stacjach,  na których było to konieczne.  Sprawę rozwiązały oczywiście wspomniane powyżej zespołowy spalinowe i elekryczne, jednak są to składy, które posiadają stałą liczbę wagonów, a składy, o których mowa będzie w tekście, mogą mieć z góry ustaloną liczbę wagonów, która może być niezmienna, ale można też zamówić składy typu push – pull, w których liczbę wagonów możemy konfigurować w dowolny sposób. Jednak zacznijmy od tego czym jest pusch – pull.

Poza wolnym tłumaczeniem pchaj i ciągnij, jest to dosłowne tłumaczenie zasady eksploatowania tego składu. Cały widz polega na tym, że poza lokomotywą na końcu składu znajduje się wagon sterowniczy.  W  składach pusch — pull skład pociągu jest ciągnięty przez lokomotywę, ale przez nią pchany, ale z kabiny sterowniczej, która znajduje się w tym przypadku na początku składu pociągu. Upraszczając wagon sterowniczy, steruje lokomotywą, która pacha skład, a jadąc lokomotywą do przodu, cały skład jest po prostu ciągnięty, bez udziału tejże kabiny. 

W Polsce pierwsze próby wprowadzenia takich składów sięgają lat sześćdziesiątych, kiedy próbowana zestawiać takie składy z lokomotywy parowej i wagonu sterowniczego. Mimo że jest to popularne rozwiązanie w Europie, w Polsce nie było praktykowane, pomimo zakupu wagonów, które były do takiej jazdy przystosowane. Jeżeli pamiętacie oliwkowe wagony piętrowe, które były kupowane przez PKP i jeździły jeszcze na początku lat 2000, to właśnie do tych wagonów istniała możliwość zakupu wagonów sterowniczych i prowadzenia pociągów w systemie ciągnij-pchaj. Czemu PKP nie zdecydowała się na zakup wagonów sterowniczych, tylko samych wagonów, które były ciągnięte ciężko dziś oceniać. Jednak zarówno starsza jak i nowsza wersja starszych wagonów piętrowych posiadała możliwość prowadzenia pociągów w tym systemie.

Jednym przewoźnikiem na sieci PKP, który obecnie prowadzi pociągi w tym systemie, są Koleje Mazowieckie, które w 2007 roku zakupiły jedenaście wagonów sterowniczych oraz dwadzieścia sześć środkowych. Później dokupiono jedenaście lokomotyw, które zostały skonfigurowane ze składami i do dziś w stolicy możemy zobaczyć pociągi regionalne Kolei Mazowieckich, które są pchane lub ciągnięte, a najbliżej Śląska taka trasa znajduje się w Czechach i pociągi ciągnij – pchaj, jeżdżą na trasie z Ostrawy do Frydka Mistka.